OPINIE - Waarom ik tóch de Eindhovense politiek inga

door: Jacques Offenbach

In onze buurtapp in Woensel West deelde iemand onlangs het boekje Politiek zonder partijen van Simone Weil. “Zeker lezen,” schreef ze. Ik begon erin en dit dunne boekje zette me harder aan het denken dan veel politieke debatten van de afgelopen jaren

Simone Weil schreef in 1943 dat politieke partijen vaak niet de waarheid dienen, maar zichzelf. Ze noemde drie gevaren: de drang naar macht, het willen groeien om het groeien, en de neiging om het denken van leden te sturen. Niet omdat politici slechte mensen zijn, maar omdat het systeem zo werkt. Terwijl ik las, merkte ik hoe herkenbaar dat is voor Eindhoven. Niet bij één partij of één persoon, maar in een politieke cultuur waarin besluiten soms al half vast lijken te staan vóórdat inwoners hebben kunnen meepraten. Waarin coalitieafspraken soms zwaarder wegen dan argumenten. Waarin het “wij” van een fractie groter lijkt dan het “wij” van de stad.

Dat schuurt, juist omdat ik zie hoeveel betrokken Eindhovenaren er zijn. Mensen die zich inzetten voor jongeren, armoedebestrijding, cultuur, zorg of gewoon een veilige straat. Mensen die omzien naar elkaar. En toch hoor ik overal steeds hetzelfde: “Politiek? Niets voor mij.”

Ik zei het zelf ook. Ik ben kunstenaar. Iemand die observeert, vragen stelt en probeert te verbinden. Geen debater. Geen politicus.

Maar juist daarom bleef een zin van Simone Weil hangen: “Het kwaad begint niet bij geweld, maar bij leugens.” Als steeds meer gewone mensen afhaken, verliezen we precies de stemmen die eerlijk durven te zijn.

En dat zie je terug in Eindhoven. Het afgelopen jaar bleek opnieuw hoe kwetsbaar vertrouwen is. Denk aan het woonprogramma dat eerst intern bij coalitiepartijen belandde en pas later bij de hele raad. De excuses waren terecht, maar het liet een patroon zien: het gesprek wordt soms kleiner gemaakt dan de werkelijkheid. Niet uit kwade wil, maar uit reflex.

Eindhoven kan zich dat niet veroorloven. Niet met onze groei, woningnood, ongelijkheid tussen wijken en druk op leefbaarheid en zorg. We hebben een politiek nodig die opener durft te zijn en breder.

Thuis, aan de keukentafel sprak ik hierover met vrienden, familie en mijn vriendin. Ik somde alle redenen op waarom ik dit níét moest doen: ik ben geen politicus, geen schreeuwer, laat mij maar gewoon mijn eigen dingen doen. Mijn tekeningen, mijn projecten, mijn betrokkenheid op mijn manier.

Maar zij zeiden: “Je luistert. Je maakt ruimte voor anderen. Je kunt niet tegen onrecht. Jij zegt altijd dat Eindhoven ‘verschilliger’ moet worden, niet één geluid, maar veel stemmen naast elkaar. Als je dat écht vindt, moet je het zelf ook laten zien.”

En ze hadden gelijk.

Ik merkte dat ik dit niet alleen voor mezelf moest doen, maar ook voor mijn dochters. Ik wil hen laten zien dat je niet wegloopt als iets belangrijk is. Dat je verantwoordelijkheid neemt, ook wanneer het spannend voelt. Dat verschil geen bedreiging is, maar een kracht.

Daarom ben ik samen met anderen begonnen met EVE – Eindhoven Voor Elkaar. Geen traditionele partij die denkt in hokjes, maar een poging om de politiek weer open te maken voor gewone Eindhovenaren. Geen links of rechts, geen Haagse druk, maar de stad voorop.

Onze basis is simpel: sociaal, eerlijk, democratisch en verantwoordelijk. En raadsleden die vrij stemmen vanuit hun geweten en gesprekken met bewoners, niet vanuit fractiediscipline.

We werken vanuit drie principes:

1. Waarheid boven macht – openheid vóór partijlogica.

2. Luisteren boven gelijk krijgen – bewoners bepalen richting.

3. Verantwoordelijkheid boven ideologie – doen wat werkt voor Eindhoven.

Maar eerlijk: geen enkele beweging kan dit alleen.

In heel Eindhoven ontmoet ik mensen die onmisbaar zijn: vrijwilligers, mantelzorgers, buurtverbinders, kunstenaars, ondernemers. Mensen die de stad dragen, vaak zonder dat iemand het ziet. En bijna allemaal twijfelen ze om de politiek in te gaan. Teleurgesteld. Moe. Cynisch.

Maar juist hún stem hebben we nodig, om kwetsbaarheid te beschermen en keuzes te maken die eerlijk zijn voor iedereen.

Dus misschien dacht jij ook: “Laat mij maar gewoon mijn eigen ding doen.”

Dat dacht ik ook.

Maar soms vraagt de tijd waarin je leeft om op te staan.

Juist jij bent nodig. Juist jouw stem maakt verschil. Juist jij hoort erbij.

Niet voor mij.

Niet alleen voor EVE.

Maar voor Elkaar, Voor Eindhoven.